DSpace Repository

Biyoterörist harp maddelerinin yayılımının tahminine yönelik bulanık mantık tabanlı karar destek sistemleri tasarlanması

Show simple item record

dc.contributor.author Özbey, Serhat
dc.date.accessioned 2021-09-27T12:59:00Z
dc.date.available 2021-09-27T12:59:00Z
dc.date.issued 2021
dc.identifier.uri http://hdl.handle.net/11499/38756
dc.description.abstract Biyoterörist harp maddelerinin, ülkeler arasında imzalanan antlaşmalara göre üretimi, geliştirilmesi ve depolanması kısıtlanmıştır. Fakat biyoterörist harp maddelerinin sahip olduğu avantajlardan dolayı terörist gruplar tarafından ülkelere karşı kullanılma ihtimali yüksektir. Bu risk karşısında ülkelerin belirli önlemler ve planlamalarının olması gerekmektedir. Bu planlamalar arasında biyoterörist harp maddelerinin ve bu maddelerin sebep oldukları hastalıkların erken teşhisi bulunmaktadır. Bu çalışmada biyolojik harp maddelerinin teşhis ve yayılımının tahmini için bulanık mantık tabanlı karar destek sistemi tasarlanmıştır. Tasarlanan sistemde hastalıklara özgü semptomlar seçilmiş ve sistemin giriş değişkenleri olarak kullanılmıştır. Semptomlara göre enfekte olma riski % cinsinden elde edilmiştir. Çalışmada Mamdani ve Sugeno bulanık çıkarım sistemleri kullanılmıştır. Farklı üyelik fonksiyonları ve durulaştırma yöntemleri kullanılarak sonuçlar alınmaya çalışılmıştır. Rastgele oluşturulmuş 500 hasta verisi, farklı modellere göre işlendiğinde %0 ila %100 arasında değişen enfeksiyon riski tahmini çıktıları elde edilmiştir. Sonuç olarak, tasarlanan bulanık karar destek sistemi biyoterörizm alanında kullanıldığında başarılı çıktıların alındığı ve bulanık mantık tabanlı karar destek sistemlerinin biyoterörizm ve sağlık alanında kullanılabileceği kanısına varılmıştır. tr_TR
dc.description.abstract The production, development and storage of bioterrorist warfare materials is restricted according to agreements signed between countries. However, due to the advantages of bioterrorist warfare agents, it is likely to be used by terrorist groups against countries. In the face of this risk, countries need to have certain precautions and plans. These plans include bioterrorist warfare agents and early detection of the diseases they cause. In this study, a fuzzy logic-based decision support system is designed for the diagnosis and prediction of the spread of biological warfare agents. In the designed system, disease-specific symptoms were selected and used as input variables of the system. The risk of being infected by symptoms was obtained in %. Mamdani and Sugeno fuzzy inference systems were used in the study. Different membership functions and defuzzification methods have been used to obtain results. When the data of 500 randomly generated patients were processed according to different models, infection risk estimation outputs ranging from 0% to 100% were obtained. As a result, it was concluded that successful outputs were obtained when the designed fuzzy decision support system is used in the field of bioterrorism and that fuzzy logic based decision support systems can be used in the field of bioterrorism and health. tr_TR
dc.language.iso tr tr_TR
dc.publisher Pamukkale Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü tr_TR
dc.rights info:eu-repo/semantics/openAccess tr_TR
dc.subject Bulanık mantık tr_TR
dc.subject Karar destek sistemleri tr_TR
dc.subject Biyoterörizm tr_TR
dc.subject Salgın tr_TR
dc.subject Uzman sistemler tr_TR
dc.subject Kitle imha silahları tr_TR
dc.subject Klinik karar destek sistemleri tr_TR
dc.subject Fuzzy logic tr_TR
dc.subject Decision support systems tr_TR
dc.subject Bioterrorism tr_TR
dc.subject Epidemics tr_TR
dc.subject Expert systems tr_TR
dc.subject Weapons of mass destruction tr_TR
dc.subject Clinical decision support systems tr_TR
dc.title Biyoterörist harp maddelerinin yayılımının tahminine yönelik bulanık mantık tabanlı karar destek sistemleri tasarlanması tr_TR
dc.title.alternative Fuzzy logic based decision support systems designed for estimating spread of bioterrorist war agents tr_TR
dc.type masterThesis tr_TR
dc.contributor.name Koluman, Ahmet tr_TR
dc.contributor.authorID 0000-0001-5308-8884 tr_TR


Files in this item

This item appears in the following Collection(s)

Show simple item record